Cứu tôi với! Chân tôi!
Khi đó, Brian giơ cả hai tay ra.
Tôi tới kéo anh ấy và anh bắt đầu kêu la về cái chân.
Tôi cúi xuống, nắm lấy cả hai cổ tay anh và nói:
‘Tôi sẽ kéo anh ra ngay’.
Danny cứu Brian và cõng anh đến căn nhà gỗ gần đó.
Nhưng bốn người bạn của họ vẫn còn mất tích.
Tới lúc đó, tro bắt đầu rơi xuống.
Vào lúc ấy, chỉ trong vài giây, tôi không thể trông thấy Brian ở đằng sau nữa,
dù chỉ cách tôi có vài cm!
10 giờ.
77 phút sau vụ phun trào.
Ngoài vùng màu xanh 43km,
đôi tình nhân trẻ Roald Reitan và Venus Durgan đang câu cá.
Núi St. Helens cách đó 50km, nằm ngoài tầm nghe và tầm nhìn của họ.
Cả hai không biết về vụ phun trào chính.
Chợt, họ nghe thấy tiếng còi báo động từ một công ty gỗ gần đó.
Roald nhìn xung quanh xem chuyện gì đang xảy ra.
Những cái cây cổ thụ nằm gần đoạn uốn khúc của sông bỗng đung đưa.
Bụi bay ra từ đó, có tiếng gãy và tiếng rơi xuống.
Cứ như có một con quái vật đang đi qua rừng.
Chúng tôi không hiểu gì hết.
Dòng nước bao gồm bùn và cây tiến về phía họ,
phá vỡ phần rừng nằm ở hai bên sông.
Roald và Venus chạy nhanh ra xe.
Nó là một chiếc xe cũ nên không phải luôn luôn khởi động ngay lập tức,
và nó đã không chạy.
Dòng bùn nhấn chìm điểm cắm trại,
buộc Roald và Venus phải bỏ xe, lao vào dòng nước xoáy.
Tôi tóm được một cây gỗ lớn.
Tôi thấy Venus rơi ngay cạnh tôi và cô ấy ở ngay giữa dòng nước.
Cứ như nó đang nuốt chửng cô ấy và biến mất.
Roald hét gọi bạn gái, song Venus đã biến mất trong dòng nước lũ.
Venus!
Ngày 18 tháng 5. 10 giờ 10 phút sáng.
Núi St. Helens đã phun trào được 87 phút,
bao phủ lên diện tích 570km2 bằng lớp tro bụi và đá.
Bùn và cây cối đang tràn xuống dòng sông.
Nước lũ dâng cao, cuộn lên và đập vào ngay bên cạnh bạn.
Tôi đã nghĩ mình sẽ chết.
Roald Reitan tuyệt vọng bám vào một khúc gỗ.
Nhưng anh không thể tìm thấy bạn gái của mình, Venus.
Sau đó, anh nhìn thấy thứ gì đó trong dòng nước.
Chợt, tôi thấy tay cô ấy với lên.
Chỉ bàn tay.
Tôi chộp lấy bàn tay đó và kéo lên thật mạnh.
Tôi giữ chặt tay cô ấy một lúc rồi kéo hẳn cô ấy lên.
Dòng nước lũ cuốn hai người đang mệt mỏi
đi xa 8km trên sông trước khi lắng lại.
Roald kéo Venus lên bờ. Anh sợ Venus sẽ bị sốc.
Tôi cố nói chuyện nhưng cô ấy nói chuyện không nhiều.
Mắt cô ấy mở lớn như thế này.
Tôi lo lắng cho tính mạng cô ấy.
Tôi nghĩ chúng tôi đã thoát nạn.
Chúng tôi sẽ không ngồi đây chờ chết vì bị thương.
Vậy tôi nói với Venus:
‘Đi thôi Venus, dậy thôi, chúng ta phải đi’.
10 giờ 12 phút.
Sau 90 phút, tro bụi đổ lên người Danny Balch và Brian Thomas bắt đầu lắng dần.
Tới lúc ấy, Bruce và Sue mới dần tiến về chỗ chúng tôi.
Hai người bạn của Danny đã sống sót bình an vô sự.
Họ cùng nhau đưa Brian tới khu nhà gỗ gần chỗ cắm trại
và giúp anh cảm thấy dễ chịu hơn.
Hai người còn lại vẫn còn mất tích và Brian vẫn cảm thấy rất đau đớn.
Anh bị gãy chân và không đi được.
Danny quyết định rằng họ cần một bác sĩ.
Tôi nói với Brian rằng tôi cần đi tìm người giúp.
Anh ấy không muốn tôi đi nhưng tôi phải làm vậy.
Nếu ở lại với Brian, có thể tôi sẽ cảm thấy sốc.
Anh hứa với Brian sẽ quay lại, sau đó bỏ đi.
Danny bị bỏng ở chân nên đi rất chậm qua khu vực bị cô lập.
Anh ở cách khu dân cư gần nhất 30km.
10 giờ 30 phút.
Hàng trăm nhân viên cứu hộ từ ban quản lý rừng, quân đội của tiểu bang,
lính quốc phòng và các nhóm cứu hộ tìm kiếm những người sống sót.
Chúng tôi bay tới với hy vọng sẽ thấy ai đó ở trong hang,
mỏm đá hay phía sau ngọn núi,
hay ít nhất có người còn sống sót trong khu vực vụ nổ.
Phi công cảnh vệ quốc gia Jess Jagerman bay từ Fort Louis,
150km kể từ vị trí vụ nổ.
Có nhiều tro bụi tới mức không thể nhìn xa được.
Tôi gần như không thể xác định được vị trí của mình.
Tầm nhìn rất kém.
Trông nó khác hẳn so với khung cảnh miền quê trước đây.
Ở đằng kia đúng không?
11 giờ 29 phút.
Sinh viên cao học 27 tuổi Keith Ronnholm
đã thoát khỏi đợt phun trào đầu tiên của ngọn núi lửa.
Nhưng tro nóng vẫn rơi xuống.
Khi đợt mưa tro ngớt dần và tầm nhìn được cải thiện,
anh đạp mạnh chân ga để xe tăng tốc.
11 giờ 30 phút.
Phi công phát hiện ra hai người còn sống đang lết ra từ khu rừng.
Roald và Venus đã sống sót.
Đội cứu hộ mạo hiểm cho hạ cánh.
Cánh trực thăng xé không khí chỉ cách tán cây vài cm.
Khi Roald đã lên máy bay,
phi công cho anh nhìn toàn cảnh ngọn núi lửa từ trên cao.
Anh ấy hỏi tôi có muốn nhìn thủ phạm không.
Anh ấy quay trực thăng lại và nó đây rồi.
Ngọn núi lửa phun khí thẳng lên.
Trông giống một đầu máy xe lửa khổng lồ cao hàng trăm mét.
17 giờ.
8 tiếng rưỡi sau vụ phun trào, trực thăng vẫn tiếp tục làm việc.
Họ tìm thấy Danny Balch.
Hai bạn của anh, Bruce và Sue, đã được cứu, nhưng hai người còn lại,
gồm cả Brian Thomas, vẫn còn mất tích.
Một tiếng sau, lúc 18 giờ.
Họ phát hiện ra Brian đang bò lê trong bùn, không xa chỗ cắm trại đổ nát.
Khi đêm xuống, hàng trăm người phải nhập viện hôm đó.
Trong số đó có Venus Durgan: mất 60% lớp da,
và bạn trai cô là Roald, gãy chân và bị thương nặng ngoài da.
Danny Balch bị bỏng ở độ 2 trên 20% cơ thể.
Và Brian Thomas bị gãy xương hông.
Đội cứu hộ báo tin xấu cho Danny và Brian.
Hai người bạn mất tích của họ không còn sống sót.
Thi thể họ được tìm thấy trong lều, bị cây đè nát.
Tổng cộng 57 người thiệt mạng trong vụ phun trào của núi St. Helens.
Họ là các nạn nhân núi lửa lần đầu tiên được ghi lại ở Hoa Kỳ lục địa.
Nhưng 53 trong số 57 nạn nhân thiệt mạng ở ngoài vùng màu đỏ và vùng màu xanh,
nơi USGS và bang thông báo là an toàn.
Tại sao các chuyên gia lại mắc sai lầm như vậy?
Ảnh hưởng của vụ nổ núi St. Helens lan tới tận Oklahoma.
Trong chưa đầy nửa tiếng, tro bụi núi lửa bao phủ lên ba tiểu bang.
Và trong 15 ngày, gió đưa tro bụi đi khắp thế giới.
Sau vụ phun trào của ngọn núi,
Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ cử 50 nhà khoa học tiến hành điều tra nguyên nhân
tại sao có nhiều người chết đến vậy.
Giờ đây, dùng chứng cứ có từ cuộc điều tra ấy,
và tua lại các sự kiện dẫn đến vụ nổ,
ta có thể hé lộ ra điều gì đã thực sự xảy ra ở ngọn núi St. Helens.
Công nghệ mô phỏng máy tính tiên tiến
sẽ đưa chúng ta tới nơi máy quay không thể tới được,
vào trong lòng núi lửa hoạt động mạnh nhất nước Mỹ.
Vụ phun trào núi lửa St. Helens ngày 18 tháng 5 năm 1980
là vụ phun trào núi lửa đầu tiên tại Hoa Kỳ lục địa kể từ năm 1917.
Trên thế giới, ngành núi lửa học vẫn còn thai nghén.
Nhà địa chất Dan Miller chính là trụ cột trong đội điều tra của USGS.
Anh biết rằng họ gặp phải một vụ khó.
Chúng tôi chưa từng giải quyết vụ núi lửa phun trào nào tại Hoa Kỳ.
Chúng tôi phải vừa đóng thuyền vừa chèo nó đúng lúc đó.
Cả đội tính toán năng lượng phát ra từ vụ nổ,
ngang với 24 triệu tấn thuốc nổ, gấp hơn 1500 lần
so với vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima.
Đội điều tra muốn quan sát bên trong vùng bị nổ.
Nhưng họ biết rằng có thể có một vụ phun trào thứ hai.
Nhà nghiên cứu núi lửa Richard Waitt
là một trong các điều tra viên đầu tiên của USGS bay qua vùng bị tàn phá.
Các chuyên gia bị sốc về quy mô của vụ nổ núi lửa St. Helens.
Tôi không tin nổi vào mắt mình, nhưng có chứng cứ cho thấy nó đã xảy ra.
Mọi thứ chỉ một màu xám xịt.
Không có sự sống trên diện tích 600km2.
Không rừng, không bụi cây, không có gì cả.
Vụ nổ làm núi St. Helens thấp đi 400m.
Và trên đỉnh núi là một miệng núi lửa khổng lồ rộng hơn 1,5km và sâu hơn 600m.
Nhưng đó không phải là thứ chủ yếu đã thu hút các điều tra viên.
Điều làm họ thấy ngạc nhiên là khu vực bị vụ nổ tàn phá.
Nó kéo dài 30km tới tận phía Bắc và Tây Bắc của núi St. Helens.
Vùng phía Nam và phía Đông gần như không bị ảnh hưởng.
Có nghĩa là đây không phải một vụ phun trào thẳng đứng.
Nếu phun trào thẳng đứng, vùng nổ sẽ được tỏa ra đều,
tàn phá tất cả ở xung quanh núi.
Cả đội biết có 12 máy đo địa chấn đặt quanh ngọn núi khi xảy ra vụ nổ.
Nhưng không cái nào truyền được tín hiệu. Chúng chỉ ghi lại những số liệu ở hiện trường.
Sau vụ nổ lớn như vậy, cơ hội tìm được một máy đo địa chấn,
chưa nói đến việc còn hoạt động hay không, là rất mong manh.
Tuy nhiên, năm ngày sau vụ phun trào,
các điều tra viên tổ chức cuộc tìm kiếm chúng.
Trong khi đó, các điều tra viên xem lại ảnh những người sống sót đã chụp được.
Bộ ảnh của sinh viên địa vật lý Keith Ronnholm rất quan trọng.
Chúng ghi lại những khoảnh khắc đầu tiên của vụ phun trào,
ở khoảng cách chỉ 6km.
Chuỗi ảnh về vụ phun trào ngày 18 tháng 5 rất quan trọng.
Bởi vì ngày này, phần lớn những người nhìn về núi St. Helens
cũng chỉ thấy một màn tro bụi,
giống như những thứ thường thấy quanh các núi lửa.
Chúng khẳng định vụ nổ không xảy ra theo chiều dọc.
Thay vào đó, vụ nổ phát ra từ sườn núi, tức là theo chiều ngang.
Đây là một kịch bản mà phần lớn các nhà khoa học đã bỏ qua.
Tôi chưa từng thấy vụ nổ như vậy.
Nó có quy mô chưa từng được ghi lại ở St. Helens hay bất cứ nơi nào tôi biết.
Các điều tra viên phải biết lý do làm núi St. Helens phun trào một cách bất thường,
theo chiều ngang thay vì chiều dọc.
Từ phút núi lửa hoạt động lần đầu tiên, bảy tuần trước vụ nổ chết người,
các nhà khoa học USGS tin rằng đợt phun chính sẽ phun theo chiều thẳng đứng.
Tại sao?
Họ biết dưới núi St. Helens có một lò magma khổng lồ.
Sau khi ổn định hơn 100 năm, nó bắt đầu to ra.
Theo lịch sử, họ dự tính magma dâng lên theo đường dẫn ở giữa ngọn núi,
chỉ dừng lại khi chạm nút đá chặn lại từ đợt phun trước.
Khi áp lực tăng lên, magma sẽ thổi bay nút như mở chai champagne.
Kết quả là đợt phun trào cổ điển.
Nhưng bốn tuần trước đợt phun trào, các nhà khoa học
nhìn thấy khối đá phồng lên ở sườn Bắc ngọn núi.
Theo điều tra viên Richard Waitt, khối phồng
làm phần lớn các nhà khoa học USGS bối rối.
Cần vài tuần để nhận ra rằng không chỉ sông băng, ngay cả đá cũng chảy ra.
Các nhà khoa học không thể biết được điều gì đang diễn ra trong lòng núi lửa...